Müzik

Cazın Yıldızları: Burçların Müziğe Fısıldadığı Hikayeler

Astroloji, kişilik özelliklerimizden ilgi alanlarımıza kadar birçok yönümüzü etkileyebileceği iddiasıyla dikkat çeker. Bu etki, hayatın birçok alanında olduğu gibi sanat ve müzikte de izlenebilir. Özellikle caz müziğinin özgür ruhu, burçların temsil ettiği enerjilerle çarpıcı bir uyum gösterebilir. Yıldızların rehberliği altında, caz tarihine adını altın harflerle yazdıran isimlerin burçları ve müzikleri arasında ilginç bağlar bulmak mümkün. Bu yazıda, burçların caz müziğinin efsanevi isimlerine ve eserlerine nasıl dokunduğunu keşfedeceğiz.

Zodiac Suite

1945 yılında, piyanist ve modern cazın öncü isimlerinden Mary Lou Williams, New York’taki WNEW kanalında haftalık bir radyo serisi sunuyordu. Williams, o dönemde ünlü Zodiac Suite’i için üç burç üzerine müzik bestelemişti. Ancak, geri kalan burçların her biri için yazdığı besteleri de Mary Lou Williams Piano Workshop adlı programında, her hafta bir burcu tanıtarak dinleyicilere sundu.

Williams’ın bu kısa bestelerinin tanıtılmasının üzerinden 60 yıldan fazla bir süre geçmişken, Geri Allen ve The Mary Lou Williams Collective, bu eserleri tekrar canlandırdı. “Koç” başlıklı parça, başlangıçta Ben Webster ve Billie Holiday’e adanmış bir piyano-bas düeti olarak tasarlanmıştı. Geri Allen ise bu parçayı, yıldızlara ulaşmayı hedefleyen bir trio düzenlemesiyle genişletti ve yepyeni bir boyut kazandırdı.

Capricorn Rising

1975 yılında piyanist Don Pullen ve saksofoncu Sam Rivers, Capricorn Rising adlı parçayı kaydettiklerinde, Hair müzikalinin etkileri ve hippie kültürünün yankıları hâlâ sanat dünyasında hissediliyordu. Ancak, bu parça, Kova Çağı’nın gelişini kutlamakla pek ilgilenmiyor; tüm odağını Oğlak burcuna, yani “keçiye” yöneltiyor.

Yükselen Oğlak burçları genellikle ciddiyetleri, yetkinlikleri ve biraz çekingen yapılarıyla bilinir. Ancak, bu özelliklerin tersine Capricorn Rising, 11 dakikalık coşkulu bir doğaçlama yolculuğu sunuyor. Parçada, Rivers’ın saksofon ve flütteki küresel doğaçlamaları, Pullen’ın yıldız kümelerini anımsatan piyano stiliyle birleşiyor. Bu çarpıcı quartet performansı, hem disiplinin hem de sanatsal özgürlüğün büyüleyici bir örneği olarak karşımıza çıkıyor.

Gemini

Saksofoncu Jimmy Heath’in yazdığı bu vals, ilk kez onun Triple Threat albümünde tanıtıldı. Ancak, şarkıyı geniş kitlelere ulaştıran, Cannonball Adderley’nin In New York albümündeki Village Vanguard’da kaydedilen sextet performansı oldu. Bu kayıtta, Adderley Kardeşler ve üflemeli çalgılarda Yusef Lateef’in yer aldığı grup, Belçika’daki Comblain-La-Tour festivalinde de aynı parça ile sahne aldı.

Bir dipnot olarak belirtmek gerekirse, bu parça Adderley Kardeşler’in astroloji temalı müziklerinin erken dönem örneklerinden biri. Eğer 70’lerdeki çalışmalarına ulaşabilirseniz, özellikle The Soul Zodiac ve Love, Sex and the Zodiac albümlerindeki funk etkili psikedelik cazı keşfederek, karanlık ışıklar ve lav lambalarıyla dolu bir odada dinlemek için mükemmel bir atmosfer yaratabilirsiniz.

Libra

Saksofoncu Gary Bartz, Miles Davis’in grubuna katılmadan ve kendi grubu NTU Troop’un 70’lerin funk etkili şehir cazıyla dikkat çekmesinden önce, bebop tarzının sert köşelerinde çalışan, güçlü bir alto saksofon sanatçısı olarak tanınıyordu.

Libra parçasında Bartz ve trompetçi Jimmy Owens, ritim bölümünün farklı ölçülerde çaldığı bir zemin üzerinde standart bir zamanla ilerler. Ancak, sonunda tüm grup bir araya gelir ve güçlü bir şekilde “swing” yapmaya başlar. Bartz’ın kendi burcundan ilham alarak adını verdiği bu parça, onun dengeli, yenilikçi ve devrimci ruhunu yansıtır. Evet, Gary Bartz bir Terazi’dir ve bu kayıt onun burcunun etkileyici bir yansımasıdır.

Pisces

Art Blakey, patlayıcı enerjisiyle tanınan Jazz Messengers grubunun lideri olarak adını duyurmuş olsa da, aynı zamanda “Pisces” gibi sakin ve içsel derinliklere inen parçalara da imza atmıştır. Bu parça, başlangıçta Blue Note Records için yapılan kısa bir kaydın parçası olarak ortaya çıkmış, zamanla Blakey’nin The Freedom Rider albümüne eklenmiştir.

Pisces, burçların 12. ve sonuncu işareti olup, karşı yönlere yüzmekte olan iki balığı simgeler. Cazın bu zıtlıkları yansıtma yeteneği, bazen müziğin hem sakin hem de patlayıcı doğasında olduğu gibi, Pisces parçasında da kendini gösterir. Art Blakey, bu parçayla, cazın ve yaşamın çift yönlülüğünü yansıtan bir eser sunar; hem huzurlu hem de hareketli, hem içsel hem de dışsal bir dinamiğe sahiptir.

Virgo

Roy Ayers, caz-funk ve soul müziğinin önemli isimlerinden biri olarak, Virgo parçasıyla astrolojik bir temayı müziğinde başarıyla işlemiştir. Virgo, Ayers’ın 1976 yılında çıkan albümü Virgo Vibes’ten bir parçadır ve hem burcun ince, detaycı özelliklerini hem de Ayers’ın kendine özgü, groove odaklı tarzını yansıtır. Bu albüm, Ayers’ın zamanla caz, soul ve funk türlerini ustaca harmanladığı tarzını pekiştirdiği bir iş olarak kabul edilir. Virgo Vibes, Ayers’ın başta vibrafon olmak üzere farklı enstrümanlardaki becerilerini sergilediği ve doğaçlamaya dayalı derin bir müzikal ifadeye sahip bir albümdür.